น้ำเสีย คือ ของเหลวที่ปนเปื้อนสิ่งสกปรก สารเคมี หรือสิ่งปฎิกูลต่าง ๆ จนเสียคุณภาพและไม่เหมาะแก่การนำไปใช้ประโยชน์ มักเกิดมาจากชุมชน ครัวเรือน โรงงานอุตสาหกรรม หรือกิจกรรมทางการเกษตร และน้ำเสียที่ไม่ได้รับการบำบัดอย่างเหมาะสมอาจะก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และแหล่ะน้ำธรรมชาติ
น้ำเสียแต่ละชนิดมี “ลักษณะสำคัญ” ที่ต้องตรวจวิเคราะห์ก่อนเข้าสู่ระบบบำบัด การตรวจน้ำเสียไม่ได้ดูแค่ “สกปรกหรือไม่” แต่ต้องวิเคราะห์หลายด้าน เพื่อให้ควบคุมคุณภาพน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งลักษณะทางกายภาพ (สี กลิ่น ความขุ่น) ลักษณะทางเคมี (pH, BOD, COD, TDS โลหะหนัก) และลักษณะทางชีวะภาพ (จุลินทรีย์) ซึ่งค่าเหล่านี้จะบ่งบอกถึงระดับความสกปรก แหล่งที่มาของมลพิษ และช่วยในการเลือกระบบบำบัดที่เหมาะสม ก่อนปล่อยน้ำสู่ธรรมชาติเพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ
6 ลักษณะน้ำเสียที่สำคัญ ในการตรวจวิเคราะห์
1. pH (ความเป็นกรด-ด่าง) มีความสำคัญมากต่อระบบบำบัดและสิ่งแวดล้อม เป็นค่าที่บ่งบอกถึงความเป็นกรดเป็นด่างของน้ำเสีย โดยทั่วไปสิ่งมีชีวิตในน้ำหรือจุลินทรีย์ในถังบำบัดจะดำรงชีพได้ดีในสภาวะที่เป็นกลาง คือ pH ประมาณ 6-8 หากค่า pH สูงหรือต่ำเกินไปจะมีผลเสียต่อจุลินทร์ทรีย์ ทำให้ระบบบำบัดทำงานได้ไม่ดี และน้ำเสียจะมีฤทธ์กัดกร่อน นอกจากนี้ การควบคุมค่า pH ยังช่วยลดกลิ่นไฮโดรซัลไฟด์ (กลิ่นไข่เน่า) ได้ ถือว่า pH เป็นพารามิเตอร์ที่มีประโยชน์มากที่สุดและวัดได้ง่าย ใช้ในการควบคุมกระบวนการบำบัดน้ำเสียแทบทุกประเภท
การปรับค่า pH :
– ปรับจากกรดเป็นกลาง: ใช้ปูนขาว (CaO), โซดาไฟ (NaOH)
– ปรับจากด่างเป็นกลาง: ใช้กรดกำมะถัน (H₂SO₄), กรดเกลือ (HCl)
2. Biochemical Oxygen Demand (BOD) เป็นค่าที่บอกถึงปริมาณออกซิเจนที่จุลินทรีย์ต้องใช้ในการย่อยสลายสารอินทรีย์ หากค่า BOD สูงแสดงว่าน้ำเสียมีสารอินทรีย์มาก น้ำสกปรก และจุลินทรียจึงต้องการออกซิเจนสูง นั่นคือมีความสกปรก หรือสารอินทรีย์ในน้ำมาก
3. Chemical Oxygen Demand (COD) คือค่าปริมาณออกซิเจน ที่ใช้ในการย่อยสลายสารอินทรีย์ ด้วยวิธีการทางเคมี มักใช้การเทียบหาค่า BOD โดยคร่าวๆ
4. Solids (ปริมาณของแข็ง) หมายถึง ปริมาณสารต่างๆที่มีอยู่ในน้ำเสีย ทั้งในลักษณะที่ไม่ละลายน้ำและละลายน้ำ ของแข็งบางชนิดมีน้ำหนักเบา และแขวนลอยอยู่ในน้ำ บางชนิดหนักและจมตัวลงเบื้องล่าง ของแข็งที่ไม่ละลายน้ำอาจสร้างปัญหาในการอุดตันเครื่องเติมอากาศ และถ้าปล่อยทิ้งไว้ในปริมาณมากจะทำให้เกิดความสกปรก
5. Nitrogen (ไนโตรเจน) เป็นธาตุจำเป็นในการสร้างเซลล์ของสิ่งมีชีวิต ไนโตรเจนจะเปลี่ยนสภาพเป็นแอมโมเนีย ถ้าหากในน้ำมีออกซิเจนเพียงพอ ก็จะถูกย่อยสลายไปเป็นไนไตรท์และไนเตรท ดังนั้นการปล่อยน้ำเสียที่มีสารประกอบไนโตรเจนสูง จึงทำให้ออกซิเจนที่มีอยู่ลดน้อยลง
6. Grease & Oil (ไขมันและน้ำมัน) สารเหล่านี้มีน้ำหนักเบาและลอยน้ำ ทำให้เกิดสภาพไม่น่าดูและขวางกั้น การซึมของออกซิเจนจากอากาศสู่แหล่งน้ำ นอกจากนี้ยังทำให้ค่าบีโอดีสูงเพราะเป็นสารอินทรีย์
บริษัท เจทีแล็บ เซอร์วิส จำกัด เราให้ บริการการวิเคราะห์คุณภาพน้ำเสีย น้ำดื่ม หรือน้ำอุปโภค-บริโภคอื่น ๆ มีความมุ่งมั่นให้บริการด้วยมาตรฐานและความใส่ใจ โดยมีทีมผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน พร้อมเครื่องมือวิเคราะห์ที่ทันสมัย เพื่อรองรับการตรวจสอบและควบคุมคุณภาพอย่างแม่นยำและเชื่อถือได้
ท่านที่สนใจ เรายินดีให้บริการวิเคราะห์คุณภาพน้ำและน้ำเสียตามประกาศฯ และพารามิเตอร์ต่าง ๆ เช่น pH COD BOD TSS TDS Oil and Grease หรือกลุ่มโลหะหนัก สามารถติดต่อได้ตามรายละเอียดด้านล่าง

